POLSKIE PRODUKTY REGIONALNE POD UNIJNĄ OCHRONĄ.

Po rejestracji ich wyjątkowość potwierdzają specjalne unijne symbole, nazwy podlegają ochronie, a ich producenci mogą liczyć na wsparcie finansowe.


Możliwości promocji wyrobów tradycyjnych i regionalnych

System ochrony stwarza wielkie szanse dla polskich producentów i ich wyrobów, w których tkwi ogromny potencjał.

Bogactwo naszej narodowej kuchni i wyjątkowych produktów rolno-spożywczych obrazuje chociażby umieszczony poniżej wykaz polskich wyrobów aplikujących do Komisji  Europejskiej oraz stale wzrastająca popularność, jaką cieszy się krajowa Lista Produktów Tradycyjnych.
Jednym z głównych celów powstania tej listy jest właśnie promocja regionalnych przysmaków na terenie kraju, po to, aby następnie móc je skutecznie promować na arenie międzynarodowej.
Warunkiem znalezienia się wyrobu na Liście Produktów Tradycyjnych jest wykazanie co najmniej dwudziestopięcioletniej tradycji jego wytwarzania. Produkty, ubiegające się o taki wpis, powinny ponadto stanowić element tożsamości społeczności lokalnej i należeć do dziedzictwa kulturowego regionu, z którego pochodzą. Lista ta służy również pośrednio przygotowaniu producentów do rejestracji wpisanych nazw produktów na szczeblu unijnym. Produktów wpisanych na Listę Produktów Tradycyjnych jest już prawie 550, a wnioski o wpis kolejnych nieprzerwanie napływają do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.


Korzyści wynikające z rejestracji

Nazwa każdego wyrobu, zarejestrowanego przez Komisję Europejską, podlega ochronie przed jej wykorzystywaniem niezgodnym z prawem. Ochrona ta ma na celu uniknięcie nieuczciwej konkurencji oraz wprowadzania w błąd, co do miejsca pochodzenia określonego wyrobu.
Zarejestrowanie oznaczenia geograficznego, nazwy pochodzenia lub gwarantowanej tradycyjnej specjalności daje pewność, że nikt nie będzie mógł bezprawnie używać tej nazwy w obrocie. Wyłączne prawo do korzystania z zarejestrowanej nazwy oraz znaku graficznego, informującego o regionalnym lub tradycyjnym charakterze produktu, posiadają wytwórcy, spełniający wszystkie warunki, zawarte w specyfikacji, potwierdzone odpowiednimi

działaniami kontrolnymi.

Na terenie całej Unii Europejskiej produkty regionalne i tradycyjne cieszą się obecnie bardzo dużym zainteresowaniem. Europejczycy na rynku, zdominowanym przez produkty masowe, coraz częściej poszukują wyrobów niepowtarzalnych, które charakteryzuje najwyższa jakość i są gotowi zapłacić za nie wyższą cenę.

Propagowanie kultury i tradycji oraz wspieranie działań, zmierzających do rozpowszechniania wiedzy na temat naszego dziedzictwa kulinarnego może sprawić, że wyroby regionalne staną się jedną z wizytówek ziem Polski.

Będą one nierozerwalną częścią regionu, stanowiącą ogromną atrakcję turystyczną. Propagowanie idei ochrony nazw produktów jest bardzo ważnym elementem rozwoju obszarów wiejskich przede wszystkim ze względu na wpływ rynku tych produktów na rozwój terenów, z których pochodzą. System ochrony sprzyja również zróżnicowaniu działalności na obszarach wiejskich, także na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz zapobiega wyludnianiu się tych obszarów.


Wsparcie dla najlepszych

Ponieważ zarejestrowane i chronione produkty można określić jako wizytówkę europejskiej żywności i rolnictwa oraz ze względu na fakt, że świadczą one o różnorodności kulturowej

całej wspólnoty, dla ich producentów przewidziane są specjalne ułatwienia finansowe, mające na celu zachęcenie ich do produkcji i promowania tych produktów.

Producenci mogą ubiegać się, w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, o refinansowanie poniesionych wydatków na sporządzenie specyfikacji, a w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 planowane jest uruchomienie dwóch działań bezpośrednio dotyczących tych wyrobów:
Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności - w ramach tego działania producenci rolni będą mogli ubiegać się o zwrot kosztów stałych związanych z uczestnictwem w danym systemie jakości żywności, w tym kosztów kontroli zgodności procesu produkcji z obowiązującymi zasadami,
Działania informacyjne i promocyjne - w ramach tego działania grupy producentów będą mogły ubiegać się o zwrot 70% kosztów kwalifikowanych poniesionych na realizację działań informacyjnych lub promocję systemów jakości żywności.


Chroniona Nazwa Pochodzenia oznacza nazwę produktu, pochodzącego z określonego regionu, miejsca lub kraju. Jakość lub cechy charakterystyczne tego produktu są wynikiem oddziaływania środowiska geograficznego, na które składają się zarówno czynniki naturalne, jak i ludzkie.

Chroniona Nazwa Pochodzenia odnosi się do obszaru geograficznego, na którym odbywają się wszystkie etapy produkcji danego wyrobu.

Chronione Nazwy Pochodzenia z Polski - bryndza podhalańska i oscypek.


Chronione Oznaczenie Geograficzne oznacza nazwę produktu, pochodzącego z określonego

regionu, miejsca lub kraju, którego jakość, renoma lub inne cechy charakterystyczne są wynikiem danego pochodzenia geograficznego.

Chronione Oznaczenie Geograficzne odnosi się do obszaru geograficznego, na którym odbywa się co najmniej jeden z etapów produkcji danego wyrobu.

Chronione Oznaczenie Geograficzne z Polski - miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich.

Gwarantowana Tradycyjna Specjalność oznacza produkt, który posiada specyficzny charakter

odróżniający go od podobnych produktów należących do tej samej kategorii oraz udokumentowaną co najmniej dwudziestopięcioletnią tradycję i historię jego wytwarzania.

Nazwa produktu powinna być sama w sobie specyficzna albo odnosić się do specyficznych cech produktu.

Gwarantowane Tradycyjne Specjalności z Polski - miody pitne półtorak, dwójniak, trójniak i czwórniak.

  Polskie produkty chronione w UE: 

 

  1. Bryndza podhalańska (małopolskie) - 11.06.2007 r. - ChNP
  2. Oscypek (małopolskie) - 13.02.2008 r. - ChNP
  3. Miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich (dolnośląskie) - 30.05.2008 r. 
      - ChOG
  4. Półtorak (cała Polska) - 28.07.2008 r. - GTS
  5. Dwójniak (cała Polska) - 28.07.2008 r. - GTS
  6. Trójniak (cała Polska) - 28.07.2008 r. - GTS
  7. Czwórniak (cała Polska) - 28.07.2008 r. - GTS
  8. Rogal świętomarciński (wielkopolskie) - 30.10.2008 r. - ChOG
  9. Wielkopolski ser smażony (wielkopolskie) - 20.04.2009 r. - ChOG
10. Andruty kaliskie (wielkopolskie) - 21.04.2009 r. - ChOG
11. Olej rydzowy (wielkopolskie) - 15.06.2009 r. - GTS
12. Pierekaczewnik (podlaskie) - 29.06.2009 r. - GTS
13. Wiśnia nadwiślanka (świętokrzyskie) - 15.12.2009 r. - ChNP
14. Truskawka kaszubska/kaszëbskô malëne (pomorskie) - 18.12.2009 r.
       - ChOG
15. Redykołka (małopolskie) - 21.12.2009 r. - ChNP
16. Fasola korczyńska (świętokrzyskie) -12.07.2010 r. - ChOG
17. Miód kurpiowski (mazowieckie) -12.07.2010 r. - ChOG
18. Podkarpacki miod spadziowy (podkarpackie) - 6.08.2010 r. - ChNP
19. Suska sechlońska (małopolskie) - 8.10.2010 r. - ChOG

Karp milicki,
Ser koryciński swojski,
Jagnięcina podhalańska.

Opracowanie: jph
na podstawie „Biuletynu Ministerstwa Rolnictwa” 10/2008
Foto: Leszek Horwath - potrawyregionalne.pl
© JM Media 2009. All rights reserved.
aktualizacja: 30.01.2012.