 |
| |
|
|
|
 Z okresem Bożego Narodzenia związane było charakterystyczne pieczywo obrzędowe wypiekane z ciasta chlebowego w przededniu Nowego Roku, a także w przededniu Trzech Króli. Z wyrobami tymi spotykamy się do dzisiaj (choć już nie tak powszechnie) na Kurpiach, Podlasiu oraz w części Warmii i Mazur.
Turysta może je spotkać na... wiosennych i letnich kiermaszach oraz podczas imprez regionalnych.
Mowa o „byśkach” (zwanych też „stworzunkami”), i „nowych latkach” (na zdjęciu obok).
Powszechnie wierzono, że ich wypiekanie zapewni zdrowie domownikom, pomyślność w gospodarstwie i powodzenie w nowym roku. | | |
| |
 To specyficzne pieczywo obrzędowe, ściśle związane z Adwentem zostało w naszym kraju zapomniane, a we współczesnej polskiej kuchni jest zupełnie nieznane ( prezentowane na zdjęciu tytułowym to szwedzkie „lussekater” - bułeczki św. Łucji). Występowało pod dwoma postaciami; małych, podłużnych chlebków (tzw. chlebków adwentowych) lub niewielkich bułek drożdżowych, z ciasta zagniecionego (zazwyczaj) z mąki razowej, do którego dodawano rodzynki i przyprawy korzenne (głównie cynamon i gałkę muszkatołową). | | |
| |

Ważną rolę chleba w obrzędach u wszystkich ludów wykazuje znaczna rozmaitość postaci, rodzajów i nazw chlebów obrzędowych, przywiązanych do pewnych dni i uroczystości. Były więc i u nas chleby weselne (kołacz, korowaj [na zdjęciu obok]), zapustne (racuchy, pampuchy, pączki, chrust), wielkanocne (babki, mazurki), wigilijne, zaduszkowe itd. - pisał na przełomie XIX i XX wieku Zygmunt Gloger. Chleb zawsze odgrywał ważną rolę w obrzędach rodzinnych i zwyczajach dorocznych. | | |
| |

Chałka to słodkie, puszyste drożdżowe pieczywo pszenne w postaci zaplecionego warkocza. Czasem zwana jest plecionką, struclą (na Górnym Śląsku) albo kukiełką (na Podhalu). Smak i faktura chałki w pewnym stopniu podobna jest do bułek maślanych. Delikatna i lubiana zwłaszcza przez dzieci, dobrze smakuje z dżemem.
| | |
| |

Pascha (z hebrajskiego Pesah) - rytuał religijny upamiętniający wyjście Izraelitów z „domu niewoli” - Egiptu, może mieć też inne znaczenie. Mianem tym określa się jedno z wielkanocnych ciast, a właściwie deserów. Ten wykwintny smakołyk - o wschodnim rodowodzie - przygotowywany jest z twarogu, masła, cukru, żółtek i bakalii (skórki pomarańczowej, suszonych moreli, daktyli, rodzynek, migdałów, orzechów, wiórków czekoladowych).
Pascha to coś zupełnie innego niż staropolska paska. Nasze prababki przygotowywały na święta wielkanocne nie paschę, ale paskę (zdarza się jednak, że paskę nazywa się paschą, i odwrotnie).
| | |
| |
Składniki:
1kg mąki, 15dkg drożdży...
| | |
| |
Składniki:
2 kg mąki, litr mleka... | | |
| |
Składniki:
2 kg mąki, 5 dkg rodzynek, 5 dkg drożdży... | | |
| |
 Szczególnym rodzajem chleba jest pieczywo podnoszące rangę uroczystości rodzinnych, takich jak chrzciny, wesela, komunie święte. Chleb zawsze pełnił istotną rolę w obrzędach weselnych.
Był tym, co uświęcało i zatwierdzało zawieranie umowy. Jego symbolika dotyczyła przyszłości rodziny. Chleb skupiał w sobie takie wartości, jak dostatek, płodność, kontakt z opiekuńczymi duchami zmarłych. | | |
| |
Tradycyjny kołacz wg przepisu z KGW w Rupniowie (Małopolska, powiat limanowski).
| | |
| |
Tradycyjny kołacz wg przepisu z KGW w Pogorzanach (Małopolska, powiat limanowski).
| | |
| |
Tradycyjny kołacz wg przepisu z KGW w Koninie (Małopolska, powiat limanowski).
| | |
| |
Tradycyjny kołacz wg przepisu z KGW w Olszówce (Małopolska, powiat limanowski).
| | |
| |
Tradycyjny kołacz wg przepisu z KGW w Łostówce (Małopolska, powiat limanowski).
| | |
| |
Tradycyjny kołacz wg przepisu z KGW w Zamieściu (Małopolska, powiat limanowski).
| | |
| |
|
|
|
|