Z OBRAD KAPITUŁY NAGRODY - 2007.

„Nagrody dla piewców prowincji”  - „PRZEGLĄD” - 25.05. 2008 r.




W dniu 27 lutego 2007 roku w gabinecie Jarosława Kalinowskiego, wicemarszałka Sejmu RP, odbyło się posiedzenie kapituły powołanej do wyłonienia laureatów za rok 2007. Udział wzięli: Rudolf Borusiewicz, Henryk Czech, Janusz Domański, Leszek Horwath, Bolesław Faron, Stanisław Gawor, Jarosław Kalinowski, Maksymilian Klank, Stanisław Kolbusz, Jan Sęk, Tadeusz Skoczek, Ryszard Skrzypczak i Zbigniew Wojas.

1. Obrady otworzył Gospodarz podsumowując edycje nagrody za rok 2006 oraz omawiając uroczystość wręczenia w Porębie Wielkiej rodzinnej miejscowości Patrona. W dyskusji podkreślano nową jakość jaką wnieśli do idei propagowania dorobku intelektualnego i gospodarczego polskiej prowincji poseł - Bronisław Dutka, wójt Gminy Niedźwiedź - Janusz Potaczek, oraz dyrektor Gorczańskiego Parku Narodowego - Janusz Tomasiewicz.

2. Zasadniczą część obrad prowadził prof. Bolesław Faron, przewodniczący Kapituły. Poprosił Tadeusz Skoczka aby zaprezentował wnioski pisemne, które nadesłano do sekretariatu kapituły. Poprosił też członków Kapituły o zaprezentowanie poszczególnych nominacji.

3. W roku ubiegłym red.  Henryk Urbanowski zgłosił umotywowany wniosek o przyznanie nagrody Wandzie Czubernatowej. Podczas obrad Kapituły podobny złożył Leszek Horwath. Bolesław Faron zgłosił kandydaturę Adama Ziemianina i Ryszarda Rodzika. Henryk Czech zaprezentował działalność i życie Anny Łękawy. Leszek Horwath zgłosił ponadto  kandydaturę Wandy Łomnickiej-Dulak.

4. W puli nagród honorowych Bolesław Faron zaprezentował dzialalność wójta Janusza Potaczka w dziele upowszechniania dorobku życia i twórczości Władysława Orkana, a Stanisław Gawor zaproponował wyróżnienie rocznika „Małopolska” zasłużonego periodyku dla popularyzacji teorii regionalizmu oraz przypominającego myśl Patrona Nagrody.

5. Po wyczerpującej dyskusji postanowiono przyznać:

- nagrodę I stopnia - Adamowi Ziemianinowi, za tom poezji Przymierzanie peruki (2007). Są to liryki bardzo osobiste, swego rodzaju treny po śmierci żony Marii, wnuczki Emila Zegadłowicza. Jednocześnie jest to poezja bardzo uniwersalna, podejmuje tematy tyczące każdego człowieka, egzystencjalne (życie, śmierć, ból, samotność).

Adam Ziemianin urodził się 12 maja 1948 roku w Muszynie. Po ukończeniu Studium Nauczycielskiego w Krakowie pracował jako nauczyciel i bibliotekarz w Brzuśniku koło Żywca. Studiował polonistykę na UJ. W 1977 roku podjął pracę dziennikarską. Debiutował wierszem Święty Jan z Kasiny Wielkiej w 1968 roku w „Życiu Literackim”. Pierwszy tom Wypogadza się nad naszym domem ukazał się w 1975 roku. Następne: Pod jednym dachem (1977), Nasz słony rachunek (1981), W kącie przedziału (1982), Makatka z płonącego domu, Wiersze dla Marii (1985), Zdrowaś Matko – łaski pełna (1987), Dwoje na balkonie (1989), List do zielonej ścieżki (1993), Dom okoliczności łagodzących (1995), Ulica ogrodowa (1997), Plac wolności (2002), Na głowie staję, Modlitwy mojego wieku, Makatki (2005).

Wiersze Ziemianina są śpiewane przez artystów „Piwnicy pod Baranami”, „Wolnej Grupy Bukowina” oraz przez „Stare Dobre Małżeństwo”. Poeta należał do grupy literackiej „Tylicz”. W lutym 2008 roku w Teatrze Groteska w Krakowie odbył się wieczór poetycki w 40-lecie twórczości Józefa Barana i Adama Ziemianina.      

- nagrodę II stopnia - Wandzie Czubernatowej - w 70-lecie urodzin, za całokształt twórczości poetyckiej, prozatorskiej, publicystycznej i satyrycznej..

Wanda Czubernatowa urodziła w 1937 r. się w Rabie Wyżnej, tam też mieszka. Z wykształcenia ekonomistka.

Wydała tomiki poetyckie: Kino, Pastorałki krzesane, Wiersze kuchenne, Kuchnia spolegliwa, Wiersze wybrane, Jeszcze trochę idę, Wniebośpiewanie, Jacy ci ludzie ładni, Jędruś wesoły, Zmyślanki, Anioła naszego  powszedniego.

Jej wiersze publikowano w antologiach: Wieś tworząca, Wiersze górali, Wiersze górali gorczańskich, Młodnik.

Prozą ukazały się: Kot niebieski, Ugwarzanie ze światem, W cornyj izbie, Góralski brzuch, Chłop i baba, Góralskie jadło i Wieści ze słuchalnicy (wspólnie z księdzem prof. Józefem Tischnerem).

Wydała też Utwory użyteczne- zbiór scenariuszy, skeczów i piosenek.

Pisze felietony do gwarowe Dziennika Polskiego (Grule ze solom) i do Tygodnika Podhalańskiego (Opinie), dla portalu potrawyregionalne.pl (Gwarzenie przy warzeniu - rejestrowane także i udostępniane w wersji audio).

Felietony gwarowe publikowała także w miesięczniku Za Miastem, tygodniku Dunajec, Gazecie Krakowskiej, Chłopskiej Drodze, Kamenie i Wieściach.

W latach pięćdziesiątych XX wieku pracowała jako instruktor sportu w Ludowych Zespołach Sportowych. W latach siedemdziesiątych założyła wiejski kabaret „Fijołek”, do którego pisała teksty, a także występowała w programach granych w całej Polsce. 

Od 15 lat pisze teksty dla kabaretu „Truteń”.

Jest także autorką scenariusz dla teatrów amatorskich, współtwórczynią „Święta poezji góralskiej w Rabie Wyżnej” (z Jaśkiem Fudalą).

Wielokrotna laureatka Ogólnopolskiego Konkursu Gawędziarzy, Instrumentalistów, Śpiewaków, Pytacy i Mowy Starosty Weselnego Sabałowe Bajania. Także juror tego konkursu oraz wielu konkursów i przeglądów amatorskiej twórczości ludowej.

Jest członkiem Stowarzyszenia Twórców Ludowych (od momentu jego powołania). Najważniejsze nagrody:  nagroda Ministra Kultury i Sztuki im. Oskara Kolberga za całokształt twórczości, Zasłużony dla Kultury Polskiej, nagroda literacka imienia Jana Pocka, za całokształt orki na ugorze kultury ludowej imienia Oskara Kolberga.

dwie nagrody III stopnia: Annie Łękawie i Ryszardowi Rodzikowi.

Jest też plastykiem. Maluje to co widzi: piękne krajobrazy, kapliczki przydrożne i kwiaty. Swoje obrazy prezentowała na wielu wystawach. Jest laureatką wielu przeglądów i konkursów plastycznych i poetyckich. Jej obrazy wiszą w Muzeum Etnograficznym w Krakowie, w Lublinie w Państwowym Muzeum na Majdanku, w Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego w Warszawie,  a także w Muzeum Okręgowym w Bochni i Tarnowie, jak również  w Sanktuarium Matki Boskiej Skępskiej. Jest autorką malarskich Stacji Drogi Krzyżowej znajdujących się w Kościele Parafialnym w Łąkcie Górnej oraz Kościele pod wezwaniem Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Murowanych Kuryłowcach koło Kamieńca Podolskiego na Ukrainie.

 Poezja i malarstwo stanowią w Jej życiu wzajemnie uzupełniające się pasje, które  rozwija i udostępnia odbiorcom na wystawach i spotkaniach, bardzo często z udziałem najmłodszego pokolenia mieszkańców gminy. Potrafiła umiejętnie połączyć działalność artystyczną z wychowaniem dzieci, o czym zaświadcza przyznany Jej w 1989 roku „Order Serca - Matkom Wsi”.

Otrzymała za swoją artystyczną działalność i rozsławianie Żegociny wiele dyplomów i wyróżnień, m.in. Odznakę Zasłużonego Działacza Kultury (1988 r.), Medal Ogólnopolskiego Konkursu Twórczości Plastycznej Seniorów i Osób Niepełnosprawnych „Poza Barierami” (2005 r.) oraz, przyznany jej w 1999 roku, Złoty Krzyż Zasługi.

Ryszard Rodzik jest znanym  popularyzatorem twórczości poetyckiej na antenie Radia „Alfa” (Kraków) w audycji Każdy rodzi się poetą.

Urodził się 22 lipca 1948 roku w Sierczy. Mieszka w Wieliczce. Z zawodu jest informatykiem. Autor dwóch tomików poezji: Krzywa wierzba i Fotoplastikon.

Od 1993 roku, a więc od 15 lat, prowadzi audycję w Radiu „Alfa” Każdy rodzi się poetą, w której promuje literaturę, a zwłaszcza poezję regionalną. Wielokrotnie nagradzany za propagowanie twórczości młodych poetów.

 Prowadzi warsztaty dla młodych twórców w Wieliczce i w Krakowie, jest twórcą grupy poetyckiej przy Radiu „Alfa” – „Każdy”. Od ośmiu lat współpracuje z Fundacją Osób Niepełnosprawnych w Krakowie, prowadzi tu warsztaty literackie. Jest wiceprezesem Oddziału Krakowskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych.

Nagrody honorowe przyznano: Januszowi Potaczkowi i rocznikowi „Małopolska”.

Janusz Potaczek - wójt Gminy Niedźwiedź kultywuje postać i myśl Władysława Orkana,  opiekuje się  Muzeum Biograficznym Władysława Orkana w Porębie Wielkiej, uratował zdewastowany pomnik Władysława Orkana w Nowym Targu i umieścił  nieopodal Urzędu Gminnego w Niedźwiedziu

Małopolska. Rocznik opatrzony podtytułem Regiony -  regionalizmy - małe ojczyzny to  periodyk, mający  postać kilkusetstronicowej książki w formacie B5,  którego profil tematyczny , krąg  autorów oraz adres czytelniczy  bardzo precyzyjnie określa jego podtytuł . Powtórzę .  Powstał przed 10 laty z inicjatywy, a trwa dzięki zapałowi, uporowi, a przede wszystkim chyba zapobiegliwości  małopolskich  działaczy ruchu regionalnego, którym  z jednej strony udało się wciągnąć do bliskiej,  stałej współpracy  dużą grupę   ludzi nauki oraz publicystów, zainteresowanych  refleksją nad przeszłością i współczesnymi przejawami idei regionalizmu, z drugiej zaś - udawało się jakoś i nadal  udaje  zdobywać co roku  środki na kontynuowanie swego wydawniczego przedsięwzięcia . Jest to przedsięwzięcie realizowane od początku  całkowicie con amore; ani członkowie zespołu redagującego periodyk ani autorzy nie pobierali i nie pobierają za swą pracę żadnego wynagrodzenia ...

Rocznik to 372 teksty  175 autorów o objętości od kilku do kilkudziesięciu stron każdy  , układanych od początku w cztery główne działy : I - Problemy, sprawy, ludzie ( 134 teksty), II - Instytucje ( 30 ) , III – Archiwum myśli regionalistycznej ( 20) , IV - Edukacja regionalna ( 20) ; pozostałe teksty to dokumenty, świadectwa, sprawozdania, recenzje , kronika bieżąca i biogramy do  Słownika biograficznego Małopolski . Ze szczegółowego spisu publikacji , zawartych w 10. dotychczasowych  rocznikach „Małopolski”, widać wyraźnie nie tylko dążenie do jak najpełniejszego opisu i udokumentowania przeszłości , ale także - i to na równych prawach -  do zapisywania różnych aktualnych  przejawów  aktywności  regionalnej i regionalistycznej w Małopolsce   oraz inspirowania, ukierunkowywania i wzbogacania treści tej aktywności. Ruch regionalny to w naszym kraju,  w tym  i w  Małopolsce, ciągle zjawisko o ogromnej społecznej wadze i doniosłości. W samej Małopolsce działa dziś przeszło 200 tworzących ten ruch towarzystw i stowarzyszeń tzw. miłośniczych: ziem, mikroregionów, miast, gmin, wsi , różnych dziedzin  sztuki etc. , a każde z nich wnosi wymierny, bardzo twórczy wkład w życie swej lokalnej społeczności, dając zarazem swym członkom poczucie współuczestnictwa i współodpowiedzialności za  kształt tego życia . Inspirować programowo i koordynować ten ruch stara się Małopolski Związek Regionalnych Towarzystw Kultury  , a jednym z narzędzi  jego działania w tym względzie jest właśnie rocznik Małopolska.

6. Kapituła zgodnie poparła wniosek profesora Bolesława Farona aby wręczenia nagrody dokonać podczas „Majówki orkanowskiej” organizowanej w Porębie Wielkiej w ostatni weekend maja oraz by powierzyć stronę organizacyjna posłowi Ziemi Sądeckiej - Bronisławowi Dutce.