KOZIA STÓPKA.

 

Jest rośliną z rodziny baldaszkowatych i... bardzo uciążliwym chwastem w ogrodach. Potrafi odrastać nawet z niewielkiego kawałka kłącza pozostawionego w ziemi. Rośnie powszechnie wśród krzewów, zarośli, na polanach, w lasach. Jadalne jej części to młode aromatyczno-gorzkawe liście i łodygi zbierane od kwietnia do września. Wczesną wiosną zbiera się nie całkiem jeszcze rozwinięte liście - wtedy są najsmaczniejsze, miękkie delikatne łodygi dobrze jest obrać ze skórki przed przyrządzeniem potrawy.

MAJOWA RADOŚĆ.

 

Trwała bylina z rodziny marzankowatych zwana także majownikiem należy do licznej grupy roślin zakwitających przed pełnym rozwojem liści drzew. W Polsce pospolicie rośnie w liściastych lasach.
Ziele o zapachu świeżego siana (kumaryny) ma działanie uspakajające, rozkurczowe; leczy histerię, bezsenność i nadpobudliwość.

W średniowieczu słodko pachnącymi wiankami z marzanki dekorowano wiosną izby, aby odświeżyć powietrze, wieszano w kościołach, rozrzucano na podłodze, a także wkładano pod prześcieradła i wypychano nim sienniki.

 

 
Powszechnie znany chwast o parzących liściach gwarowo nazywany - pekrywa, koprywa, zagawka, żegawica, żogawka - należy do rodziny pokrzywowatych.

 

 Starego boru, złociły się mlecze

 

Pospolity chwast zwany mleczem, mlecznicą, pąpawą, brodawnikiem mleczowatym, kaczyńcem, podróżnikiem, popią główką, hetmańską buławą, gołębim grochem, świńskim pyskiem, męską stałością !!! lub dmuchawcem - rośnie na łąkach, miedzach, nieużytkach, wszędzie gdzie tylko rośnie trawa.

 

Boże liczko, kobilacz, koński kwiat, końskie kopyto, ośla stopa, podbielina, korzeniec, kniat, kłobuk, białodrzew, macocha to stary niezwykle popularny środek wykrztuśny, jego łacińska nazwa brzmi - „rozpędzacz kaszlu”.

Podbiał ten niezwykle pospolity chwast z rodziny złożonych jest jedną z najwcześniej kwitnących wiosennych roślin (marzec początek kwietnia), tworzy najpierw okryte łuskami pędy kwiatowe - zakończone złoto żółtymi koszyczkami kwiatowymi, a po przekwitnięciu - wielokątne liście na długich ogonkach - młode obficie pokryte kutnerem. Czasami bywa mylony z lepiężnikiem, który jednak jest rośliną znacznie wyższą o dużo większych liściach i brunatno różowych kwiatach.

Ta niepozorna, będąca jednym ze zwiastunów wiosny, niezwykle pospolita w Polsce bylina z rodziny pierwiosnkowatych tworzy rozetę liści ze środka których wyrasta długa łodyga zakończona małymi żółtymi kwiatkami.
Surowcem leczniczym są kwiaty i kłącza. Napary i odwary z nich są polecane jako doskonały  środek wykrztuśny.
Kulinarne zastosowanie mają liście i kwiatki.

 

Popłoch pospolity zwany przez rolników diabelskim chwastem jest ukochaną rośliną Szkotów - godłem tego kraju. Stara legenda głosi, że w X wieku to właśnie oset uratował szkockiego króla Malcolma przed duńskimi wojskami.  Duńczycy zakradli się nocą pod  mury zamku Stirling i postanowili przeprawić się przez fosę,  zdjęli więc buty, ruszyli...  i ich krzyki postawiły na nogi załogę zamku. Fosa bowiem nie była wypełniona wodą, a porosła popłochem. Może to stąd jest powiedzenie „uciekali w popłochu”?

Tę euroazjatycką roślinę wysoko cenił cesarz Tyberiusz, łaskawie pozwolił ją sobie składać jako daninę; w  starożytnym Rzymie powszechnie uprawiano ją dla bardzo smacznych jadalnych korzeni. Do północnej Europy dotarła w XVI wieku.
Kucmerka, a właściwie dwa jej rodzaje - „marek kucmerka” i „marek szerokolistny” -  jest  trwałą byliną z rodziny baldaszkowatych, niezwykle pospolitą w całej Polsce. Rośnie w  rowach, przy stawach, w szuwarach. Podłużne bulwy korzeniowe o białym miąższu mają długość 1-15 cm, z  licznymi cienkimi jasnobrązowymi korzonkami.

Od wieków powszechnie wierzono w jego cudowne właściwości. Jedna ze starych legend mówiła, że gdy ścięto głowę  Janowi Chrzcicielowi, wrzucono ją w liście łopianu, a głowa zrosła się z ciałem.  Stąd też pewnie powstał zwyczaj ozdabiania domów liśćmi łopianu w wigilię św. Jana, które później namoczone w wodzie lub w wódce przykładano do bolącej głowy.

 ...DZIĘCIELINA ALBO SZEMRZYK. 

„Matka czy żona, siostra czy kochanka,
Powinny wiedzieć do czego służy macierzanka”
- pisała Łucja Danielewska.

Macierzączka, macierzyduszka, maciorka, dzięcielina, dzięcielnica, szmer, szemrzyk, tymian, duszka, czebryk - to tylko niektóre ludowe polskie nazwy.
A więc do czego służy?

W lasach, na suchych łąkach, na gruzach, rośnie - roślina  doskonale przeciwdziałająca nadkwasocie żołądka i kolkom jelitowym.  I choć do dzisiaj jest znaną rośliną leczniczą zapomniano o jej kulinarnym wykorzystaniu.
Kuklik osiąga wysokość do pół metra, ma rozgałęzioną łodygę i przyziemną rozetę liści, jej kwiatki są drobne żółtawe, a owoce ościste. Pochodzi z  rodziny różowatych, a jej ludowa nazwa brzmi „goździkowy korzeń”.