Wstęp do wydania II.
Kiedy w 2003 r. organizowaliśmy po raz pierwszy Święto Kaszy i oddawaliśmy do rąk czytelników i smakoszy I wydanie naszej książeczki, nie przypuszczaliśmy, że kolejne imprezy (teraz już Festiwalu Kaszy) przyniosą tak bogaty materiał kulinarny. Kulturowe dziedzictwo naszej Ziemi pokazuje wciąż nowe oblicza, zaskakując różnorodnością i obfitością w tak specyficznej, a jakże bliskiej każdemu dziedzinie. Dlatego postanowiliśmy uzupełnić nasze dziełko o to, co udało się zanotować z czterech edycji imprezy, aby ocalić od zapomnienia i przekazać naszym następcom.
Pierwszym i podstawowym źródłem przepisów jest organizowany w ramach naszych „Gryczaków” konkurs na potrawę regionalną, w którym mogą brać udział mieszkańcy Ziemi Janowskiej. Różnorodność przysmaków i tych tradycyjnych, i tych powstających eksperymentalnie jest wspaniałym przeglądem kuchni janowskich gospodyń, ilustracją mieszania i uzupełniania tradycji, tych którzy mieszkają tu od wielu pokoleń, jak i przybyszów. Zamieszczone potrawy w większosci przypadków uzyskały tytuł „Gryczak Roku ...” w odpowiedniej kategorii: gryczaka janowskiego (kaszaka), potrawy na bazie lub mającej w składzie kasze oraz desery na bazie kasz.
Walory smakowe kaszy doceniły również gwiazdy kolejnych Festiwali: Maciej Kuroń (2003, 2006), Karol Okrasa (2004, 2005), Bożena Dykiel (2006). Potrawy przez nich przygotowywane są proste w doborze składników i przygotowaniu. Kasza gryczana zapiekana w jabłkach, czy Kuroszanka Janowska Macieja Kuronia, torcik z kaszy gryczanej nadziewany wątróbką z indyka i kurczaka Karola Okrasy, polędwiczki wieprzowe z włoską kapustą Leszka Gryki, gulasz z drobiowych żołądków z kaszą Bożeny Dykiel chwalą walory smakowe kasz.
W kolejnych imprezach udało się przeprowadzić cztery pojedynki kulinarne. W szranki na chochle, garnki, piekarniki i patelnie stawali dziennikarze lokalnych mediów i samorządowcy. Gotowali, piekli i smażyli bawiąc nas finezją pomysłów i wykonań starych, sprawdzonych a wciąż na nowo odkrywanych specjałów kuchni regionalnej. W wydawnictwie podajemy podstawowe przepisy tych potraw. A kto nie był i nie smakował tego co faktycznie powstawało w czasie kucharskich zmagań niech żałuje i zajrzy do nas na kolejne Festiwale Kaszy.
Wydawnictwo nie jest niestety pełnym kompendium potraw, które pojawiły się na stołach Festiwalu Kaszy. W wydawnictwie, które oddajemy Szanownym Czytelnikom umieściliśmy tylko te przepisy, na publikację których uzyskaliśmy zgodę autorów. Czasami receptury nie zostały nam przekazane lub przekazane w formie bardzo uproszczonej, a nawet ustnej (dotyczy to w szczególności pierwszej imprezy), nie zawsze udało się je odtworzyć, gdyż nieubłagany czas zamazał ich nazwy czy receptury (np. Dziwne zwierzę z podkręconym ogonem - pieczone prosię nadziewane kaszanką), a czasami nawet autorów.
Odnotujmy także, co gotowało się w Kotle Gajowego Maruchy: bigos po myśliwsku (2003), kasza ze skwarkami (2004), gulasz z dzika i kaszą gryczaną (2005), kasze jęczmienna i gryczana z gulaszem warzywno- mięsnym (2006). Niestety ich receptury pozostają słodką tajemnica autorów i wykonawców.
W latach 2005 i 2006 smakowaliśmy potrawy z zaprzyjaźnionych miejscowości partnerskich z porozumienia 4 x Janów. Byty to: prażuchy śląskie z kociołka, babki ziemniaczane i sery domowej roboty z Podlasia, przesłodkie sękacze z Polesia i Podlasia.
W roku 2006 prezentował się na Festiwalu kolejny region kulinarny. Gościliśmy bowiem partnerów z Beresteczka na Ukrainie z ich potrawą regionalną - Kozacki kulisz, którego przepis został zamieszczony w uzupełnieniu.
I jeszcze jeden rarytas. W czasie Festiwalu Kaszy lokalny producent w latach 2005 i 2006 dwukrotnie pobił rekord Guinnessa na najdłuższą Biała Kaszankę Janowską (grilową). Jej receptura jest jednak objęta tajemnicą handlową. Ale jak zapewnia wytwórca nie zabraknie jej w sklepach firmowych i jest zdecydowanie najlepsza w jego wykonaniu.
Dla kronikarskiej dokładności zdecydowaliśmy się zamieścić dwie receptury zupełnie odmiennego rarytasu jakim jest Janowska Nalewka Żurawinowa. W tym roku (2006) zorganizowaliśmy I Konkurs na tę nalewkę i mamy nadzieję, ze na stałe zagości na naszej imprezie, ale także rozpropaguje jej walory w naszych gospodarstwach agroturystycznych.
Jako kronikarze odnotujmy jeszcze, ze w 2006 roku Gryczakom towarzyszyła I Lubelska Wystawa Certyfikowanych Produktów Ekologicznych, a w tym także produktów spożywczych takich jak : mięsa, miody, pieczywa i ciasta oraz przyprawy do potraw.
Najważniejszym jest jednak, że skarb Ziemi Janowskiej jakim jest kasza z „reczki”, ale także jagły, kasza manna, czy pęczak zagościły na dobre w codziennym jadłospisie. Kasze w roladach, pasztetach, krokietach nie ustępują potrawom mięsnym, a biorąc pod uwagę ich walory zdrowotne nawet je przewyższają.
Życzymy więc Państwu, aby nasze pyszne i zdrowe potrawy na stałe zagościły także na Waszych stołach. Smacznego.
Barbara Nazarewicz | 
![[PARTNERZY]egory](http://www.potrawyregionalne.pl/media/Banners/egoryban.jpg)
