Zaglądamy zatem do kuchni limanowskiej, w której nadal - przez okrągły rok - robi się kluski z mas ziemniaczanych, zwane kluskami kudłatymi lub sierciokami.
Limanowskie gospodynie poradziły nam, by:
* ciasto z masy ziemniaczanej przygotowywać tuż przed jego gotowaniem lub pieczeniem i nie zostawiać go na później, bo wilgotnieje i rozpływa się;
* kluski czy placki z mas ziemniaczanych formować ręcznie, mocząc ręce w wodzie - będą nie będą kleić się do rąk, ale też będą gładkie;
* uważać z dodawaniem do ciast ziemniaczanych (ale także pierogów i makaronów) zbyt dużej ilości jaj i mąki (ciasta wówczas twardnieją i stają się niesmaczne); jeśli zależy nam na wzbogaceniu ciasta dodajemy same żółtka (jednak też bez przesady).
Ponieważ nie ma szanującego się przeglądu jadła góralskiego bez ziemniaczanych klusek, postanowiliśmy namówić Państwa do ich przygotowania, a zarazem wprowadzenia na stałe do domowych jadłospisów.
Prezentowane niżej przepisy pochodzą - jak już wspomnieliśmy powyżej - z kuchni Lachów i Górali zamieszkujących Ziemię Limanowską.
KLUSKI KUDŁATE - KYCIOKI (MSZANA DOLNA).
Składniki:
1 kg ziemniaków surowych, 2 średniej wielkości ziemniaki ugotowane, sól, masło, kawałek boczku lub słoniny.
Wykonanie:
Surowe ziemniaki zetrzeć na tarce o małych otworach, odcisnąć przez lnianą ściereczkę.
Do odciśniętych ziemniaków dodać dwa ugotowane ziemniaki wcześniej przemielone przez maszynkę. Posolić i wymieszać.
Formować małe kluski i wrzucać na wrzącą, posoloną wodę.
Gotować 10 - 12 minut.
Odcedzić, polać stopionym masłem, boczkiem lub słoniną.
SIERCIOKI (POGORZANY, PORĄBKA)
LUB
KLUSKI TARGANE (PODŁOPIEŃ).
Składniki:
2 kg ziemniaków, 2 łyżeczki masła lub skwarki, 2 łyżeczki soli.
Wykonanie:
Ziemniaki obrać, opłukać i zetrzeć na tarce, wycisnąć w lnianej ściereczce aż ziemniaki będą suche.
Sok odciśnięty z ziemniaków pozostawić w osobnej misce i poczekać do wytrącenia się krochmalu. Zlać wodę, a krochmal dodać do suchych ziemniaków i wymieszać.
Z masy formować małe kulki (nie większe niż grubość palca) i gotować w posolonej wodzie.
Podawać omaszczone masłem lub skwarkami.
KLUSKI KUDŁATE - KYCIOKI (ŁOSTÓWKA).
Składniki:
1 kg ziemniaków surowych, 2 średnie ziemniaki gotowane, 1 łyżki mąki, krochmal powstały po odlaniu wody z utartych ziemniaków, sól do smaku, boczek stopiony lub słonina albo gotowane mleko.
Wykonanie:
Ziemniaki utrzeć na tarce, odcedzić przez lnianą ściereczkę.
Odcedzony sok pozostawić na chwilę, by wytracił się krochmal. Sok wylać, a krochmal dodać do masy ziemniaczanej.
Ugotowane ziemniaki zemleć i dodać do masy. Całość przyprawić do smaku solą, dodać mąkę i wyrobić.
Nabierając masę łyżeczką, formować w palcach małe kuleczki i wrzucać na wrzącą osoloną wodę. Gotować 10-12 minut.
Po ugotowaniu polać stopionym boczkiem lub słoniną. Można też dodać gorącego mleka.
SIERCIOKI (KRASNE LASOCICE).
Składniki:
2 kg ziemniaków surowych, 1 kg ziemniaków gotowanych, 2 jajka, sól.
Wykonanie:
Ziemniaki surowe zetrzeć na tarce o małych oczkach i odcisnąć przez lnianą ściereczkę.Dodać ziemniaki ugotowane, przeciśnięte przez praskę lub zmielone. Wyrobić dokładnie dodając jajka, posolić do smaku.
Formować kuleczki wielkości orzecha włoskiego i gotować do miękkości, wrzucając na wrzącą, posolona wodę.
Podawać ze skwarkami, masłem, gulaszem albo gotowanym mlekiem.
KLUSKI KUDŁATE (STRONIE).
Składniki:
1 kg ziemniaków, 1 jajko, kawałek boczku lub słoniny, sól, mąka do podsypywania.
Wykonanie:
Połowę ziemniaków ugotować w łupinach, a po przestygnięciu obrać i zemleć. Resztę ziemniaków zetrzeć na drobnej tarce i wycisnąć przez płócienny woreczek.
Sok wyciśnięty pozostawić do czasu wytrącenia się krochmalu. Zlać płyn z wierzchu, a ostały krochmal dodać do wyciśniętych ziemniaków. Połączyć z gotowanymi, wbić jajko, posolić i zagnieść ciasto.
Formować w rękach małe kulki wielkości orzecha. Gotować w osolonej wodzie przez 4 - 5 minut.
Wyjmować łyżką cedzakową polać stopioną słoniną.
Zamiast skwarek można wlać do klusek zimnego mleka i jeść jako zupę.
SIERCIOKI (ZAMIEŚCIE).
Składniki:
1 kg ziemniaków surowych, sól, masło, kawałek boczku lub słoniny, zimne mleko, ostro doprawiony farsz z białego sera lub mięsa.
Wykonanie:
Surowe ziemniaki zetrzeć na tarce o małych oczkach i odcisnąć przez lnianą ściereczkę.
Formować małe kluski i nadziewać je białym serem lub ugotowanym zmielonym mięsem.
Następnie wrzucać na wrzącą, posoloną wodę i gotować na wolnym ogniu 10 - 12 minut.
Wyjmować łyżką cedzakową i podawać ze stopionym masłem lub skwarkami.
Siercioki nadziewane serem można też podawać z zimnym mlekiem.
Życzymy smacznego !!!
(jph)
|