|
W zależności od upodobań i ilości czasu przeznaczonego na przygotowanie posiłku, można stosować różne formy ich podawania: od surowych owoców i warzyw „do pogryzania”, przez różnego typu sałatki i surówki po zapiekanki warzywne i desery owocowe. Warzywa i owoce stanowią bardzo ważny składnik racjonalnego żywienia.
Spożywanie odpowiedniej ich ilości chroni organizm przed rozwojem chorób układu krążenia i niektórych nowotworów.
Jak podaje Raport światowej Organizacji Zdrowia, niskie spożycie warzyw i owoców odpowiada za około 31% zawałów serca i 11% udarów na świecie. Ponadto obliczono, że ponad 2,7 miliona osób mogłoby być ocalonych każdego roku, gdyby spożycie warzyw i owoców istotnie wzrosło. Spożywanie 500 g warzyw i owoców dziennie przedłuża życie o 1,5 roku, zmniejsza ryzyko nowotworów o 22% i zmniejsza ryzyko chorób serca o 17%, może zmniejszyć o 20% występowanie nowotworów jamy ustnej i gardła, przełyku, krtani, płuc, żołądka, jelita grubego, trzustki, piersi i pęcherza.
Warzywa i owoce są niskokaloryczne, dlatego tak istotne jest ich spożywanie w zapobieganiu i leczeniu nadwagi i otyłości.
Dodatkowo większość warzyw i owoców tzw. niski indeks glikemiczny, tzn. że po spożyciu takich produktów poziom cukru we krwi rośnie powoli. Produkty o dużej zawartości cukrów prostych i skrobi mają wysoki indeks glikemiczny, tzn. powodują gwałtowny wzrost i długotrwałe utrzymywanie wysokiego poziomu cukru i insuliny we krwi, co w konsekwencji prowadzi do zaburzeń gospodarki węglowodanowej i może się przyczynić do odkładania tkanki tłuszczowej.
Badania wskazują, że spożywanie produktów o wysokim indeksie glikemicznym indukuje w organizmie sekwencję hormonalnych i metabolicznych reakcji, które w konsekwencji powodują nadmierne spożywanie pokarmów i rozwój nadwagi. Najwyższy IG=100 ma biały cukier, ponieważ to on najszybciej podnosi poziom cukru we krwi.
Kolejnymi produktami o wysokim indeksie glikemicznym są biały chleb, ciastka, ziemniaki, biały ryż, miód. Szczególnym przypadkiem są niektóre warzywa. Np. surowa marchew ma IG=16, ale po ugotowaniu wynosi on aż 49, ponieważ podczas gotowania skrobia zamienia się w cukry proste. Należy bez obaw spożywać te produkty, których indeks glikemiczny wynosi poniżej 50.
KONFITURA Z TRUSKAWEK, RABARBARU I MIĘTY.
Składniki:
30 dag rabarbaru, 250 dag truskawek, 30 dag cukru, pęczek świeżej mięty.
Wykonanie:
Truskawki umyć, osączyć i pokroić w ćwiartki. Rabarbar umyć i pokroić na małe kawałki. Po 3/4 obydwu gatunków owoców wymieszać z cukrem i co najmniej na 3 godziny odstawić, żeby puściły sok. Dodać resztę owoców, zagotować i przez 4 minuty utrzymywać w stanie wrzenia. Ostudzić, a następnie znów postawić na ogniu i gotować jeszcze 20 minut.
Miętę umyć, osączyć, pokroić w paseczki i dodać do konfitur. Gorące konfitury przełożyć do sterylnych słoików.
KORECZKI Z CUKINI.
Składniki:
1 młoda cukinia, 15 dag ryżu, 1 puszka tuńczyka, 1/2 strąka papryki żółtej, 1/2 strąka papryki czerwonej, 1/2 l wody, sól, pieprz.
Wykonanie:
Kostkę rosołową rozpuścić w 1/2 l wrzątku i zagotować. Cukinię pociąć w paski i wrzucić do wody. Gotować ok. 5 min. Potem osączyć. Następnie zagotować ryż, wystudzić i wymieszać z tuńczykiem. Przyprawić solą i pieprzem. Paski cukinii zawinąć w ruloniki, wypełnić ryżem i pokrojonymi w kostkę paprykami.
Do ryżu można dodać pokrojonego pomidora i pietruszki. Podawać jako dodatek do mięsa i drobiu.
SAŁATKA Z OGÓRKÓW.
Składniki:
10 ogórków, 3 marchewki, 40 dkg papryki, 40 dkg cebuli (białej i czerwonej), posiekany koperek, 1 ząbek czosnku, 1 łyżka soli, 1 łyżeczka kwasku cytrynowego
Wykonanie:
Ogórki umyć, obrać, usunąć gniazda nasienne i pokroić w cienkie półplasterki. Marchew obrać, pokroić w cienkie plastry. Cebulę, czosnek i paprykę oczyścić, pokroić w makaroniki. Wszystkie składniki wymieszać z solą, koperkiem i kwaskiem cytrynowym. Układać ciasno w słoikach. Pasteryzować przez 15-20 minut. Podając odsączyć z zalewy, polać sosem winegret.
SORBET MALINOWY.
Składniki:
30 dkg mrożonych lub świeżych malin, 20 dkg cukru pudru, 2 cytryny, 1/3 szklanki śmietany kremówki, 1 łyżka cukru pudru.
Wykonanie:
Maliny lekko rozmrozić i zmiksować z cukrem i sokiem z cytryn, przetrzeć przez sitko, żeby oddzielić pestki, przełożyć do miski i mrozić 2 godziny.
Następnie ubić trzepaczką lub mikserem na puszystą gładką masę i ponownie mrozić 2 godz.
Przed podaniem wstawić na 20 min. do lodówki. Ubić śmietanę z cukrem. Nałożyć sorbet do pucharków i ozdobić bitą śmietaną. Podawać natychmiast.
Małgorzata Szczygieł
Podkarpacki Ośrodek Doradztwa Rolniczego
Foto: Leszek Horwath - potrawyregionalne.pl |