Udokumentowana tradycja wypiekania pierników sięga w Polsce XIII wieku, a miastem przez nie rozsławionym niemal na cały świat jest Toruń. Tamtejsi mistrzowie piernikarscy zazdrośnie strzegli receptur pierników, szczególnie przed konkurencją z Norymbergii i Królewca.
Piernik zdobył w naszym kraju niezwykłą popularność. W dawnej Polsce podawano go na dworach jako poobiednie ciasto deserowe - do wina oraz jako zakąskę… do wódki. W XVIII wieku mawiano: ”Kto nie pija gorzałki i od niej umyka, Ten słodkiego nie godzien kosztować piernika”.
Bardzo szybko trafił ”pod strzechy” i stał się jednym z tradycyjnych wypieków wielkanocnych.
PIERNIK Z WKŁADKĄ.
Składniki:
3 szklanki mąki, 2.łyżki kakao,1 łyżka sody,2 opakowania przypraw do piernika,1 szklanka cukru, 0,5 kostki margaryny, 4 jajka, 1 szklanka miodu, 1 szklanka śmietany, 3 łyżki oleju.
Utrzeć wszystko razem na końcu dodajemy olej i pieczemy placek.
Wkładka do piernika:
4 jabłka pokroić w grubą kostkę zasypać ? szkl cukru i odstawić na 1 godz. Dodajemy garść orzechów grubo siekanych, garść rodzynek, słoik wiśni odciśniętych z syropu, 25 dkg mąki, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, 1 łyżeczka sody dobrze wymieszać.
3 białka ubić na sztywną pianę, dodać żółtka wymieszać z jabłkami wyłożyć na blaszkę i upiec.
Masa do piernika:
2 szkl mleka, 20 dkg cukru, 2 żółtka, 1 budyń śmietankowy z tego ugotować krem.Masło (1 kostka) utrzeć z ostudzonym kremem, rozpuszczoną czekoladą gorzką i trzema łyżkami spirytusu. Piernik przekroić, 1 część posmarować połową masy , położyć wkładkę dać drugą część masy i drugą połowę piernika wierzch polać polewą.
Można jedno przełożenie zastąpić zamiast masy powidłem.
KGW Równe (Podkarpacie)
PIERNIK DOMOWY.
Składniki:
60 - 70 dag mąki, 1 szklanka mleka, 5 jajek, 1 kostka margaryny, 1 szklanka cukru, 1 słoik dżemu śliwkowego, 2 łyżeczki sody, 1 przyprawa do pierników.
Wykonanie:
Utrzeć margarynę dodając stopniowo cukier, jajka i dżem. Pod koniec ucierania dodać resztę składników i wymieszać. Blachę wysmarować tłuszczem lub wyłożyć papierem do pieczenia.
Piec w dobrze nagrzanym piekarniku przez ok. 40 min.
KGW Raba Niżna (Małopolska)
Z precyzyjnym odtworzeniem historii sernika (zwanego także serowcem) jest dość spory problem. Istnieje niezliczona ilość przepisów na jego wykonanie. Nie wiadomo też kiedy trafił na polskie stoły.
Są tacy, którzy twierdzą, że przybył (podobnie jak pączek) wraz z Janem III Sobieskim powracającym spod Wiednia po rozgromieniu Turków. Ale nie ulega wątpliwości, że na jedne z najstarszych przepisów sernikowych natrafimy w kuchni niemieckiej i angielskiej.
Nie kruszmy jednak kopii o historię i to w obliczu nadciągających zmagań ze świątecznymi wypiekami.
”Ciasto kruche, co kozda gospodyni umie zarobić. Kilo syra biołego, najlepiyj nasego -biołodunajeckiego.
Chłop ten syr musi zmielić ze trzy rozy, a noljepiyj śtyry. Niek se pokrynci.
Do tego 10 zółtek, 5 łyzek cukru pudru, smazono skórka z pomarańca, rodzynki wceśniyj namocone w goroncym, słodkim mleku, coby napencniały, łyzecka prosku do piecenio, cukier waniliowy, 10 deko masła łostopionego.
W zolezności od tego, jako jest gynstość syra, dodajem budyń waniliowy.
Jak to syćko miysom to chłop, znacy się monz, ubijo pione z biołek, ftorom na koniec delikatnie łoncem ze syrem.
Do brytfanki wkładom na spód ciasto kruche a na nie syr.
Na wiyrchu syra układom pasecki z ciasta, poskrencom ik i ułoze w płotek.
To wkładom do pieca.
Godzina dwodzieścia i... syrnik jest”.
SERNIK GOTOWANY.
Przygotować dwa placki kruche i jeden placek biszkoptowy, polewę czekoladową, dowolny lukier lub cukier puder do posypania.
Masa serowa:
1 kg białego sera, 2 jajka, kostka masła lub margaryny, aromat do serników, 3 cukry waniliowe, 2 budynie śmietankowe, mleko do rozprowadzenia budyniu.
Ser zemleć, dodać roztopione masło, aromaty i całe jajka.
Wymieszać dokładnie i gotować przez 5 minut ciągle mieszając, uważając aby nie przywarło.
Rozprowadzić budyń w niewielkiej ilości mleka i wlać do sera. Gotować jeszcze przez 2 minuty.
Na kruchy placek wyłożyć połowę masy serowej, nakryć drugim kruchym plackiem i rozprowadzić na nim resztę masy.
Całość przykryć plackiem biszkoptowym i połać polewą czekoladową, polukrować lub posypać cukrem pudrem.
KGW Łososina Górna (Małopolska)
SEROWIEC ŚWIĄTECZNY.
Składniki i wykonanie:
Kruchy placek pod serowiec: 20 dag mąki, 12 dag margaryny, 8 dag cukru pudru, 2 żółtka, łyżeczka proszku do pieczenia.
Ze wszystkich składników zagniatamy ciasto.
Ser - składniki i wykonanie: 2 kg sera, cytryna, 2 budynie śmietankowe, 3/4 szklanki mleka, 1 kostka masła lub margaryny, 2,5 szklanki cukru, 1 cukier waniliowy, 8 jajek, rodzynki.
Jajka całe ubić z cukrem dodać dwukrotnie przemielony ser i ucierać dodając pozostałe składniki. Na samym końcu dodać mleko i wymieszać.
Ser wyłożyć na posypany tartą bułką placek. Na ser można zetrzeć kruszonkę lub ułożyć kratkę z ciasta. Piec w gorącym piekarniku około 1,5 godz.
KGW Równe (Podkarpacie)
SERNIK Z KISIELEM.
Ciasto: 3 szklanki mąki, 4 żółtka, 1 margaryna, 2 łyżki cukru pudru, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, 1 łyżka kakao, słoik dżemu.
Masa serowa: 1,30 kg sera, 8 jajek, 1 kostka masła, 1 kostka margaryny, 1 łyżka mąki pszennej, 1 łyżka mąki ziemniaczanej, 1 łyżeczka proszku do pieczenia.
Pianka: 4 białka, 12 dag cukru, 2 czerwone kisiele.
Ciasto zagnieść, podzielić na 3 części i do jednej dodać kakao. Jedną białą część rozłożyćna wysmarowanej blasze, a dwie pozostałe zamrozić.
Wykonanie:
Przygotować masę serową. Ser zemleć przez maszynkę. Żółtka utrzeć z cukrem, masłem i margaryną na puszysta masę. Do gotowej dodawać stopniowo ser wciąż ucierając. Na koniec dodać mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia i ubitą na sztywno pianę z białek.
Przygotować piankę: ubić na sztywno pianę z białek, dodając pod koniec ubijania cukier i kisiele.
Na cieście rozłożonym na blasze rozsmarować dżem i na wierzch utrzeć na tarce o grubych oczkach zamrożone ciemne ciasto. Następnie rozłożyć masę serową, przykryć ja pianką i na wierzch zetrzeć na tarce o grubych oczkach zamrożone jasne ciasto.
Piec w dobrze nagrzanym piekarniku około 1 godziny.
KGW Krosna (Małopolska)
Opracowanie:
Joanna Piejko-Horwath i Krzysztof Zieliński
Foto i nagranie: Leszek Horwath
© JM Media 2008. All rights reserved. |