Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci

Piątek, 10 lutego 2012 r., Imieniny obchodzą: Maria, Olgierd, Scholastyka, Elwira, Jacek, Eliza

Potrawy regionalne - najsmakowitszy portal w sieci

GASTROMANIAK - INFORMACYJNY PORTAL KUCHARSKI

OGÓLNOPOLSKIE STOWARZYSZENIE SZEFÓW KUCHNI I CUKIERNI

”…Żniwa jeszcze za górami, a przednówek za progiem. (…)
- Za progiem! W chałupach już siedzi, za brzuchy ściska, że ledwie zipią” - czytamy w III części ”Chłopów” (”Wiosna”) Władysława Reymonta.

”Wtej nojwięksy głód, kiedy kwitnie bób...” - dodaje Wanda Czubernatowa, przypominając stare, podhalańskie powiedzenie, w ”Gwarzeniu przy warzeniu” z czerwca ubiegłego roku.

Jeszcze pół wieku temu czas pomiędzy końcem zimy, a początkiem lata, kiedy kończyły się zapasy żywności nagromadzone na zimę, budził u mieszkańców polskiej wsi - nie tylko wyjątkowo biednej Galicji - obawy i lęk. Niecierpliwie oczekiwano pierwszych zbiorów.

- A A A +

Drukuj

E-mail

RSS

Szczególnie dla biednych gospodarzy to okres wymuszonego postu. Jedzono wówczas wszystko, co tylko nadawało się do jedzenia.

Odwołajmy się raz jeszcze do ”Chłopów” Władysława Reymonta. W części IV (”Lato”) znajdujemy następujący zapis rozmowy między Jagustynką, Antkiem i Hanką:

”Komornice wychodziły posobnie z lasu z brzemionami drzewa na plecach, zaś w końcu wlekła się Jagustynka, zgarbiona pod ciężarem prawie do ziemi.(…)
- Ciężki latoś przednówek nawet la gospodarzy.
- Kto ma jeno lebiodę z otrębami, temu nie potrza mówić o biedzie.
- Bójcie się Boga, dyć przyjdźcież wieczorem, a znajdzie się jeszcze w chałupie jaki korczyk ziemniaków. Odrobicie we żniwa.
Zapłakała rzewliwie, nie mogąc wykrztusić tego słowa podzięki.
- A może ta i co więcej najdzie Hanka - dodał z dobrością.
- Żeby nie Hanka, to byśwa już byli pozdychali - zaszeptała łzawo. - Juści, co odrobię, kiedy jeno będzie potrza. I nie za siebie mówię. Bóg ci zapłać! Cóż ta ja, ten śmieć jeno, co się go trepem następuje, ani wiedząc o tym, i do głodu niezgorzej wzwyczajonam, ale jak te moje robaki kochane zapiskają: babulu, jeść! a nie ma czym zatkać głodnych brzuchów, to powiedam, cobym se te kulasy odrąbała abo i z tego ołtarza zdarła i poniesła do Żyda, bych się jeno najadły…”.

Chyba najboleśniej przednówek dotykał mieszkańców gór. Głód był ty nierzadkim zjawiskiem. Często jadano tylko raz dziennie, a spożywane potrawy były wyjątkowo ubogie i proste. Powszechnie gotowano wówczas warmuz.
”Babka była specjalistką od warmuzu. Zbierała pokrzywy, lebiodę, szczaw, ognichę, lubczyk, warzy, soli, dodawała trochę oskrobanych grulek. Kapką mleka z mąką zaprawiała, albo i nie i gorące na michę wylewała. Jedliśmy, bo głodni, ale to był tylko wypełniacz brzucha…” - wspomina Wanda Czubernatowa.

Czas przednówka w Pieninach, kiedy jeszcze nie było Jeziora Czorsztyńskiego, wspomina Stanisława Krupa z Koła Gospodyń Wiejskich w Sromowcach Wyżnych (MP 3) .

Dzisiaj o biedzie, niedostatku i głodzie niewielu już pamięta, a warmuz stanowi ciekawostkę na przeglądach potraw.

Tekst, foto i nagranie: Leszek Horwath
© JM Media 2007. All rights reserved.

Napisz komentarz

Prosimy o komentarze odpowiadające tematowi newsa.
Personalne odniesienia do autorów artykułów i innych komentarzy będą usuwane.
Prosimy nie dodawać w komentarzach odnośnikow do swoich stron WWW. Takie komentarze również będą w całości usuwane.
Komentarze pozostawiane przez anonimowych, niezarejestrowanych użytkowników ukażą się na stronie dopiero po zaakceptowaniu przez moderatora.

Autor:

Komentarz:

PRZEDNÓWEK.