15 ŚWIĄTECZNYCH POTRAW ZE ŚLEDZIA.

Śledź był od wieków w Polsce rybą niezwykle popularną, a sprawiły to niewątpliwie liczne i rygorystycznie przestrzegane posty. (…) Sprowadzano do Polski śledzie w ogromnych ilościach, dlatego należały do potraw tanich i pospolitych. Z czasem, mimo swej pospolitości i nadal pozostając symbolem postu, stały się przysmakiem wysoko cenionym przez smakoszy - pisze w „Kuchni postnej” Hanna Szymanderska.

 

SAŁATKA WIGILIJNA.

Składniki:
50 dag ziemniaków, 2 filety śledzia solonego, rzodkiew, pół puszki białej fasoli, 2 jabłka, cebula, 3 jaja, 4 łyżki oliwy, sok z cytryny, sól, pieprz, mleko.

Wykonanie:
Filety pokroić w paski. Rzodkiew i jabłka obrać, zetrzeć na tarce o grubych oczkach a cebule posiekać. Ziemniaki pokroić w kostkę, fasolkę odcedzić.
Wszystkie składniki wymieszać i zalać sosem.
Sos: 2 żółtka ugotowanych na twardo jajek i jedno żółtko surowe, sok z cytryny, oliwa, sól i pieprz.


SAŁATKA ŚWIĄTECZNA.

Składniki:
4 ziemniaki, 2 buraki, 1 seler, 2 cebule, 2 jaja na twardo, 4 filety solonych śledzi, 2 ogórki kiszone, kilka grzybków marynowanych, 2 korniszony, 10 dag marynowanej dyni, puszka fasoli, ocet winny, musztarda, oliwa, natka pietruszki, szczypiorek, sól, pieprz, cukier.

Wykonanie:
Ziemniaki, buraki, seler ugotować i pokroić w drobną kostkę. W ten sam sposób pokroić wymoczone śledzie, jaja, ogórki i marynaty. Cebulę pokroić w piórka, przesypując lekko solą i cukrem, skropić octem winnym. Na dużym półmisku układać w paski składniki sałatki, każdy oddzielnie.
Fasolę i ziemniaki oprószyć lekko solą i pieprzem.
Ziemniaki i śledzie posypać szczypiorkiem, fasolę i jaja zieloną pietruszką, buraczki skropić octem i oprószyć solą i cukrem.
Całość zalać sosem: 3 łyżki musztardy rozetrzeć z 2 łyżkami octu i ubijać dodając stopniowo pół szklanki oliwy lub oleju i przyprawić do smaku pieprzem, solą i cukrem.
Sos można również podać oddzielnie.


SAŁATKA Z MOSKALIKIEM.

Składniki:
pół kilo kwaśnego śledzia, 3 duże jabłka, 3 cebule, sól, słodka i ostra papryka, pieprz, oliwa.

Wykonanie:
Śledzia oddzielić od ości i pokroić na małe kawałki.
Do miski dać warstwę pokrojonego śledzia i posypać drobno pokrojoną cebulą.
Na tarce z dużymi oczkami zetrzeć obrane ze skórki jabłka i zrobić z nich kolejną warstwę, nastepnie wszystko posypać papryką i pieprzem.
Kolejne warstwy sporządzać tak samo i na koniec zalać oliwą. Wstawić miskę do lodówki przynajmniej na godzinę przed podaniem.
Tak sporządzona sałatka może być podawana z ziemniakami ugotowanymi w mundurkach albo z pieczywem.


SAŁATKA  ZE ŚLEDZIA Z BOROWIKAMI.

Składniki:
4 solone śledzie, łyżka galaretki z borówek, łyżeczka musztardy, sok z jednej cytryny, 2 łyżki oleju ze słonecznika, sól, pieprz, cukier, ogórek konserwowy, 2 jabłka, 20 dag pieczeni cielęcej, 2 łyżki cebulki perłowej.

Wykonanie:
Śledzie solone namoczyć.
Galaretkę z borówek, musztardę, sok z cytryny, olej, przyprawy i cukier razem wymieszać.
Śledzie opłukać, wytrzeć do sucha, odfiletować i pokroić na kawałki.
Ogórek konserwowy pokroić w kostkę obrać jabłka, usunąć gniazda z pestkami i pokroić owoce w cienkie słupki.
Pieczeń cielęcą pokroić w kostkę a cebulki perłowe przepołowić. Wszystkie składniki wrzucić razem z kawałkami ryby do miski i dobrze wymieszać.
Doprawić solą i pieprzem i przed podaniem odstawić przynajmniej na 2 godziny.


ŚLEDŹ Z CYTRYNĄ I JAŁOWCEM.

Składniki:
śledzie solone, cytryna, jabłka, pieprz cały, ziele angielskie, owoce jałowca, liść laurowy, oliwa.

Wykonanie:
Śledzie układać w słoju, przekładając plasterkami cytryny i jabłek, przesypując zmiażdżonymi ziarnami pieprzu, ziela angielskiego i owoców jałowca oraz listkiem laurowym.
Zalać oliwą i pozostawić przez kilka dni w lodówce.


ŚLEDŹ Z JABŁKIEM W MIODZIE.

Składniki:
40 dag matiasa, 2 jabłka, pół łyżeczki cynamonu, sok z cytryny, oliwa, pół łyżeczki pieprzu, pół łyżeczki goździków, 5 ziaren ziela angielskiego, 3 liście laurowe, 2 łyżki miodu, 4 łyżki miodu pitnego, chili, 2-3 gałązki mięty, sól, pieprz. Można dodać ok. 10 dag kiełków (do wyboru.

Wykonanie:
Goździki i ziele angielskie rozetrzeć w moździerzu lub w młynku. Połączyć z 4 łyżkami oliwy, pieprzem i liśćmi laurowymi.
Filety pokroić w kawałki, zalać marynatą, następnie odstawić na 12 godzin do lodówki.
Miętę posiekać, chili przekroić, usunąć pestki i posiekać.
Sok z trzech cytryn wymieszać z solą, pieprzem, dodać oba miody, paprykę, miętę i jeszcze raz wymieszać.
Jabłka obrać, pokroić, skropić cytryną, posypać cynamonem i przesmażyć.
Śledzie ułożyć na jabłkach, posypać kiełkami, polać sosem, ozdobić miętą.


ŚLEDŹ Z RODZYNKAMI.

Składniki:
śledzie solone, rodzynki, natka pietruszki,oliwa, koncentrat pomidorowy, gałka muszkatołowa.

Wykonanie:
Śledzie ułożyć w słoju przesypując opłukanymi rodzynkami i natką pietruszki. Zalać oliwą wymieszaną z koncentratem pomidorowym, startą gałką muszkatołową i pozostawić w lodówce na kilka godzin.


ŚLEDŹ PO BAŁTYCKU.

Składniki:
pół kilo filetów śledziowych, 2 łyżki soku z cytryny, opakowanie mrożonych warzyw, 1 puszka kukurydzy, papryka, 4 pomidory, 2 cebule, 4 plastry bekonu, 2 łyżki masła, sól, pieprz ziołowy.

Wykonanie:
Filety podzielone na 8 porcji skropić cytryną. Paprykę i pomidory przekroić, usunąć nasiona, pokroić na kawałki. Cebulę pokroić w plasterki. Bekon usmażyć na chrupko, dodać masło i smażyć filety przez 2 minuty z każdej strony, posolić i ułożyć na talerz.
Warzywa dusić pod przykryciem w pół szklanki wody, posolić, włożyć rybę, oprószyć pierzem ziołowym i krótko podgrzać tak żeby się nie zagotowało.

30 dkg filetów śledziowych solonych, duża cebula, łyżka musztardy, łyżka koncentratu pomidorowego, łyżka oliwy z oliwek, 2 łyżki posiekanej natki i szczypiorku, 4 żółtka ugotowane na twardo, mleko, słodka papryka, pieprz,
8 kromek razowego chleba, ewentualnie łyżka kaparów.

Wykonanie:
Śledzie moczyć w mleku 2 godziny. Pokroić w drobniutką kostkę. Zmieszać musztardę, koncentrat i oliwę z oliwek, dodać cebulę, śledzie, natkę pietruszki, szczypiorek, ewentualnie kapary. Doprawić.
Żółtka posiekać. Z chleba wyciąć krążki. Na każdym uformować okrągłe porcje tatara, posypać posiekanym żółtkiem.
Udekorować natką. Podawać z jajkami ugotowanymi na twardo.


PASTA Z IKRY ŚLEDZIOWEJ.

Składniki:
15 dag ikry, 4 kajzerki, 2 małe cebule, 150 ml oliwy z oliwek, 2 cytryny, garść zielonych oliwek, sól, pieprz.

Wykonanie:
Bułki namoczyć w wodzie, odcisnąć i rozetrzeć, by powstała jednolita masa. Dodać ikrę.
Sok z cytryny wymieszać z oliwą i wlać do masy. Dodać drobno pokrojone oliwki, doprawić solą i pieprzem.
Pastę tę można podawać z chlebem, a jej smak zależy od rodzaju pieczywa (jasne, ciemne).


GULASZ ŚLEDZIOWY.

Składniki:
70 dag filetów, włoszczyzna, 2 cebule, 15 dag pieczarek, 4 łyżki oleju, pół szklanki śmietany, łyżka mąki, łyżeczka majeranku, ćwierć łyżeczki imbiru, szczypta gałki, 2 łyżki natki pietruszki, sól pieprz.

Wykonanie:
Filety pokroić na kawałki. Włoszczyznę, cebulę i pieczarki pokroić w drobne słupki. Do warzyw dodać ćwierć szklanki wody, rybę, przyprawy, sól i dusić do miękkości na małym ogniu.
Mąkę połączyć ze śmietaną i wlać do ryby, zagotować i doprawić pieprzem.
Potrawę wyłożyć na półmisek i posypać natką.


ŚLEDZIK PIWOSZ.

Składniki: 50 dag śledzia, cytryna, 3 łyżki oliwy, sól, pieprz.
Ciasto: 20 dag mąki, jajko, pół szklanki piwa, 2 łyżki oliwy, sól.

Wykonanie:
Rybę doprawić, polać sokiem z cytryny i odstawić na chwilę. Przygotować ciasto: do mąki wbić jajko, dolać piwo, oliwę i doprawić solą, pieprzem.
Całość wyrobić tak, aby powstała niezbyt gęsta , jednolita masa.
Kawałki ryby moczyć w cieście i smażyć na patelni.


Wybór i opracowanie: Beata Romejko