IDZIE ZIMA.

Kozdy pniok, korzynie, cetyna, gałąź na zime do pieca. Pnioki scypali siykiyrami, pobijali palicami cyli połkami.
Połka to był taki dość spory kłotek nie za gruby, nie długsy jak 15 coli, z dziurom w środku, a w dziurze lyskowy kij. Synek trzymoł siykiyre a tata bił połkom po obuchu, bo pniok twardy.
Wtedy sie urodził tyn śpas „tato, jak mnie jesce roz hukniecie w łeb tu pusce siykiyre”.

Pnioki trza było korcować, to była robota ze hej. Pote jakisi cas same wyłaziły bo halny powyrywoł drzewa z korzyniami.

Chałupa ogacono, pnioki ułozone, słoma, siano na stodole, plowy i trzyny w sąsieku, moze zima śniegiym suć.
Gaździny naryktowały co trza - nasusyły płonek, śliwek, polnego gminku (kminku) kopru wiechcie wisom w śpizarni, syr ususony, masło przetopione w gorcku.
Mąka i krupy w skrzynkach, groch, bób, fazol we woreckach.
W piwnicy grule, buroki i becki z kapustom.
No hyboj zimo!

Osobno o kapuście ni ma co pisać, bo wszystko wiadomo - synek krązo, tata depto, mama pilnuje soli, kminku i główek! Ale o główkach naryktowanych do kisynio trza!

To sie robiło tak małe, zwite dobrze główecki z głąbkiem kisiło sie całe. Nojpiyrwyj jedna warstwa kapusty krązanyj na to główecki i tak pod som wiyrch.
W drugiyj becce kapusta krązano uteptano z jabłkami. Do kozdyj duzo całego góralskiego cosku i gminku, soli i niech se ta kiśnie.
W zimie dzieci nurały ino za główeckami. Ale były dobre! Surowe na zdrowie, a warzone z grzybami na smak.
Casem kisili całe liście i robili gołąbki tyz były dobre.

Kisili my tyz zielone pomidory, z cebulom, koprem i marchwiom, ale był kwas! A ile witamin, ho ho!

Tata zrobił takie specjalne dziyzecki na te kisconki. Z casem naucyli sie kisić rózne jarzyny nie ino susyć i kopcować jak marchew, pietruske, cy seler.
Nojpiyrwej sie tarło na grubym tarle marchew, pietruske, seler, krajało cebule, miysało sie ze solom, coskiem, koprem, abo gminkiem. Udeptane, płotkiem lnianym i dyneckami przykryte, na nolepie stoło i kisło. Pote w śpizarce abo w piwnicy. No i osobno dziyzecka na rydze.

Oziminy wzesły, ziymecka uśnie, obudzi sie ku wieśnie. Tak bywało, ale teroz u nos nic nie rośnie lemze ino trowy dzikie, krzoki i oset z pokrzywami.
Jedzonko kupujemy w sklepie tyz dobre i kwaśne i słodkie i miękkie, co nawet dziadek, co mo ino dwa kłynki, utre i połknie...

Ludzie na świecie uprawiajom ziem, ale cosik mi sie widzi, ze coroz więcyj budujom chałup, sklepów, pałaców i ziymecki ubywo, ubywo.
Moze przyjść taki cas, ze nie bedzie pola na obsiocie owsem? Trza o tym pomyśleć i zjeść pore orzechów bo obrodziły setnie!

Na Wszystkich Świętych wiyrsyk pamięci taty:

Kie tata umiyroł to ptoski śpiywały
a mole mu w sofie kozuch pozyrały
copke baraniatom i portki wełniane.
- No w coz sie ubiere
kiedy zmortwychwstane ?
Ptoski nic nie wiedzom o takim kłopocie
Ćwircom, bo ujrzały piyknom gliste w błocie...


Wanda Czubernatowa - potrawyregionalne.pl
© JM Media 2011. All rights reserved.