 |
| |
|
|
| Nalewki i wódki | |
Redaguje Andrzej Mikołajewicz
|
|
 Gmina Buczek w powiecie łaskim (łódzkie) słynie od dziesięcioleci z upraw truskawek. Nic więc dziwnego, że miejscowe gospodynie opanowały do perfekcji kulinarną sztukę przerabiania tych smakowitych owoców na najrozmaitsze pyszności.
Nalewka wytwarzana przez Koło Gospodyń Wiejskich z Bachorzyna, zdobywa coraz większą popularność. W ubiegłym roku, podczas III Dni Żywności Naturalnej „Natura Food' 2010” nasza redakcja nagrodziła ten wyśmienity produkt „Diablikiem Potraw Regionalnych”, za kuszenie smakiem i aromatem. | | |
| |

Jarzębinówkę wykonuje się z owoców zebranych po pierwszych przymrozkach. Można także dojrzałe owoce przemrozić (przez 24 godziny) w zamrażarce. W niektórych dawnych przepisach znajdujemy także radę mówiącą, by przemrożone owoce zmrożone podpiec przez kilka minut w piecu (do zmiękczonych w ten sposób owoców łatwiej przeniknie alkohol), a dopiero potem zalać alkoholem. | | |
| |
 Przełom wiosenno-letni to dla komponujących domowe nalewki czas wytężonych prac poprzedzonych poszukiwaniem kolejnych pomysłów. Może warto poświęcić więcej uwagi likierom? Sięgamy zatem (zachowując pisownię oryginału) po - nie tylko - likierowe przepisy Marii Gruszeckiej z jej książki „366 obiadów. Znakomita kuchania krakowska”, wydanej na przełomie XIX i XX wieku. | | |
| |
Już zazieleniły się łąki, a niebawem zakwitną pierwsze rośliny - traktowane niejednokrotnie jako uciążliwe chwasty. Zieleń łąk już w kwietniu zdominuje kolor złocisto-żółty. To mniszek lekarski, zwany pospolicie mleczem, dmuchawcem lub też określany innymi nazwami w zależności od regionu w którym rośnie.
Rośnie prawie na całym świecie i występuje wszędzie na siedliskach otwartych; łąkach, polach, trawnikach, ogrodach, nieużytkach. Kwitnie od kwietnia do lipca.
Spróbujmy dla tej jednej z pierwszych wiosennych roślin znaleźć zastosowanie w naszym gospodarstwie domowym. | | |
| |

Na bucku, na bucku
listecki bielejom.
Ka się dobrzi hłopci
na zimę podziejom?
Buk pospolity, zwany także zwyczajnym (łac. Fagus silvatica) to drzewo z rodziny bukowatych (Fagaceae) dorastające do 30 - 40 m. wysokości o masywnym pniu, gładkiej, szarej korze i zwartej, z kształtu parasolowato rozgałęziającej się, lub kulistej koronie.
| | |
| |
Likiery to mocne, gęste, słodkie, a także bardzo aromatyczne alkohole.
Sporządzane są z wyciągów i destylatów roślinnych (owoce świeże lub suszone, rośliny i zioła, kwiaty, liście, korzenie itd.), z dodatkiem alkoholi (koniaki, winiaki, spirytus), środków aromatyzujących, barwników oraz dużej ilości syropu cukrowego.
Przygotowywanie likierów jest niemal identyczne jak nalewek. | | |
| |
 Brzoskwinia ( Prunus persica) to drzewo owocowe z rodziny różowatych. Pochodzi z Azji Wschodniej lub Środkowej, niektórzy za jej ojczyznę uważają Chiny. W uprawie stosowana jest od bardzo dawna - datowanie różne; od 2 200 do 4000 lat. Z Azji dotarła do Persji, potem poprzez Grecję i Rzym do innych krajów Europy (do Polski we wczesnym średniowieczu w VIII w.). | | |
| |
Kardamon (Elettaria cardamomum (L.) Maton) jest rośliną wieloletnią z rodziny imbirowatych o grubym, bulwiastym kłączu. Dorasta do wysokości 2-3 m. Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej gdzie rośnie obficie w wilgotnych lasach na wysokości 800 - 1500 m n.p.m. Rozmnaża się z nasion jesienią, lub przez podział korzeni wiosną lub latem.
| | |
| |
W owocach jeżyny występują m.in. cukry, kwasy organiczne, prowitamina A, witaminy z grupy B, witamina C, pektyny, garbniki i związki mineralne (potasu, wapnia, magnezu i in.). Owoce pozytywnie wpływają na pracę przewodu pokarmowego. Posiadają również właściwości uspokajające, z tego też względu wskazane są w zaburzeniach nerwowych w okresie przekwitania kobiet.
Przejrzałe owoce jeżyn działają lekko przeczyszczająco, a niedojrzałe - wprost przeciwnie. | | |
| |
 Jabłka uprawiane były już w okresie neolitu, ale jeszcze wcześniej ludzie spotkali się z nimi - w Raju. To przecież Ewa za namową węża-szatana skusiła Adama do zerwania tego zakazanego owocu. Jabłko było również od niepamiętnych czasów symbolem miłości i płodności. Popularny był też zwyczaj obdarowywania się przez zakochanych tym owocem. Wyrazu „jabłko” używa się również do dziś w przysłowiach i powiedzeniach, np.; „stłuc na kwaśne jabłko”, „amator kwaśnych jabłek”, „niedaleko pada jabłko od jabłoni”, itd. | | |
| |
 Nalewki z moreli zawierają spore ilości witamin i dobrze przyswajalnego żelaza. Są stosowane wzmacniająco w anemii, oraz na wzmocnienie serca i naczyń krwionośnych. Pite z umiarem pomagają w niestrawności i polepszają trawienie.
Miąższ moreli zawiera spore ilości soli mineralnych, witamin i cukrów. Spośród witamin szczególnie dużo jest tu witaminy A, oraz witaminy C i B1. Szczególnie pożywne są owoce suszone, lecz konsumowane w nadmiarze mają działanie lekko przeczyszczające. Dojrzałe pestki można używać jako substytut gorzkiego migdała, ale w niewielkich ilościach - ponieważ posiadają znaczne ilości amigdaliny. | | |
| |
 Sezon na borówki (jagody) czarne jest już w pełni. Ta mała krzewinka owocująca od czerwca do września od dawna uważana była za cudowną roślinę. Zastosowanie ma zarówno w kuchni, jak również w lecznictwie, kosmetyce, farbiarstwie itd.
Jagody borówki najczęściej je się na surowo z dodatkiem cukru i śmietany. Ale równie smaczna jest zupa jagodowa, pierogi z jagodami czy też placek jagodowy. Czarne jagody nadają się doskonale do przetwarzania na mrożonki, soki, syropy, dżemy, konfitury i susz, można też z nich sporządzać doskonałe nalewki i likiery. | | |
| |
 W Polsce likierami nazywa się wódki bardzo słodkie. Zanim zabierzemy się do ich sporządzania (na bazie zielonych orzechów włoskich), wyjaśnijmy sobie co to za rodzaj napoju.Krótką definicję przynosi „Mała encyklopedia sztuki kulinarnej” określając likier jako: „napój alkoholowy, nie fermentowany, otrzymywany przez zmieszanie alkoholu, cukru i aromatów (owoce, zioła przyprawy lub esencje)”. Zawartość alkoholu w likierze waha się w granicach od 16 do 60%. | | |
| |

Lipiec, to okres sporządzania wspaniałych nalewek i likierów z orzecha włoskiego ( Juglans regia).
Smaczne owoce orzecha zawierają znaczne ilości witamin (szczególnie dużo witaminy E oraz witamin z grupy B), tłuszcze - występujące w postaci korzystnych dla zdrowia tłuszczów nienasyconych, białka oraz sole mineralne (potas, fosfor, magnez, kobalt i żelazo). | | |
| |
Od zarania dziejów ludzie wierzyli, że drzewa są źródłem dobroczynnej mocy. Jaką moc ma bez czarny? Kontakt z czarnym bzem nasyca życiową energią i mobilizuje do działania. Zwalcza przygnębienie, dodaje otuchy i radości życia. Przywraca wiarę we własne siły, obdarza odwagą, pomaga obiektywnie spojrzeć na problemy.
| | |
| |
|
|
|
|