Jeżyna reguluje przemianę materii, działa wykrztuśnie oraz moczopędnie.
Sok z dojrzałych jeżyn działa przeciwgorączkowo, ale można go używać również zewnętrznie - do okładów na liszaje, krosty i wypryski.
Jeżyny nadają się na soki, syropy, nektary, dżemy, wina i nalewki, również dobrze barwi się nimi inne przetwory spożywcze.
Niestety, jeżyny nie nadają się do przechowania. Trzymane jeden dzień w lodówce mają znacznie gorszy smak i aromat.
W razie konieczności można je przechowywać 1 - 2 dni w zamrażarce.
Należy jednak pamiętać, że po rozmrożeniu nie nadają się do jedzenia na surowo. Można je jedynie przetwarzać np. na konfitury lub dżemy.
Najbardziej aromatyczne są dzikie odmiany jeżyn.
NALEWKA Z JEŻYN I.
Składniki:
1 litr dojrzałych jeżyn, 0,75 kg cukru, 0,5 litr wódki czystej, 0,25 litra spirytusu.
Wykonanie:
Jeżyny przebrać, wypłukać, osączyć na sitku i osuszyć papierowym ręcznikiem. Włożyć do słoja przesypując cukrem. Słój zakryć szczelnie i odstawić na 10 dni. Następnie wlać spirytus, słój ponownie zakryć szczelnie i odstawić na kolejne 10 dni - co jakiś czas dokładnie potrząsając słojem. Zlać nalew do drugiego słoja, a pozostałe jeżyny rozgnieść i zalać wódką. Po tygodniu zlać płyn z jeżyn i połączyć z pierwszym nalewem, dobrze wymieszać i przefiltrować. Rozlać do butelek i odstawić w ciemne, chłodne miejsce na co najmniej 6 miesięcy.
NALEWKA Z JEŻYN II.
Składniki:
1 litr dojrzałych jeżyn, 0,5 litra spirytusu 95%, 0,75 litra wódki 40%, 0,5 litra miodu wielokwiatowego.
Wykonanie:
Jeżyny przebrać, wypłukać, osączyć na sitku, zalać w słoju wódką i spirytusem. Odstawić w ciepłe i słoneczne miejsce na okres 2 tygodni, co kilka dni wstrząsając słojem.
Następnie zlać nalew, odcisnąć owoce i połączyć razem oba płyny. Dodać miodu i odstawić do czasu całkowitego rozpuszczenia się miodu (codziennie wstrząsając naczyniem z płynem).
Zlać nalew, przefiltrować i rozlać do butelek. Odstawić w ciemne, chłodne miejsce na co najmniej 6 miesięcy.
Część wódki można zastąpić rumem, wówczas nalewka będzie bardziej aromatyczna. Gatunek rumu - według własnego uznania.
NALEWKA Z JEŻYN III.
Składniki:
1,5 kg dojrzałych jeżyn, 1 kg cukru, 1 litr spirytusu 50-60%.
Wykonanie:
Jeżyny przebrać, wypłukać, osączyć i przetrzeć przez sito do szklanego naczynia. Dodać do nich cukier, przykryć gazą i pozostawić w ciepłym miejscu na 2 dni. Następnie do słoja wlać spirytus, dobrze wymieszać i zostawić na kolejne 3 dni. Nalew zlać, przecedzić przez sitko, pozostawić na tydzień do sklarowania. Po tym czasie nalewkę przefiltrować i rozlać do butelek. Odstawić w ciemne i chłodne na co najmniej 6 miesięcy.
NALEWKA Z JEŻYN IV.
Składniki:
2 szklanki dojrzałych jeżyn, 0,5 szklanki cukru, 1 szklanka wódki czystej, 1 szklanka brandy, 1 szklanka syropu kukurydzianego, 1 łyżeczka otartej skórki z cytryny, 1 łyżka soku z cytryny.
Wykonanie:
Jeżyny przebrać, wypłukać, osączyć i wsypać do słoja. Lekko rozgnieść razem z cukrem, odstawić na kilka godzin. Dodać wódkę, brandy i wymieszać dokładnie. Następnie wlać syrop kukurydziany, sok, skórkę z cytryny i odstawić na 2 tygodnie w ciemne miejsce. Przefiltrować, rozlać do butelek i odstawić w chłodne i ciemne miejsce na co najmniej 6 miesięcy.
NALEWKA Z JEŻYN Z WANILIĄ.
Składniki:
0,5 kg dojrzałych jeżyn, 0,25 litra spirytusu, 0,5 litra wódki, 0,25 litra wody, 1 laska wanilii, 0,50 kg cukru.
Wykonanie:
Jeżyny przebrać, wypłukać, osączyć i lekko rozgnieść, dodać przecięty strąk wanilii. Zalać wszystko wódką i spirytusem, odstawić na 3 tygodnie. Po tym okresie nalew zlać i przefiltrować. Cukier rozpuścić w przegotowanej, gorącej wodzie i połączyć syrop z nalewem. Rozlać do butelek i przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu co najmniej 3 miesiące.
NALEWKA Z JEŻYN WYTRAWNA.
Składniki:
1 kg dojrzałych jeżyn, wódka 45% (tyle, by przykryła owoce), 0,25 kg cukru, olejek migdałowy.
Wykonanie:
Jeżyny przebrać, wypłukać, osączyć na sitku. Wsypać do gąsiorka (ale nie wyżej, niż do 3/4 jego wysokości). Wlać wódkę tak, by przykrywała owoce, dobrze zamknąć i pozostawić w słonecznym miejscu na 1 tydzień (nie dłużej, bo traci kolor). Po tym okresie nalew zlać i zamkniętej butelce wstawić do lodówki. Pozostałe owoce zasypać cukrem i pozostawić w ciepłym miejscu - do rozpuszczenia się cukru (ok. 2 tygodnie). Zlać syrop, połączyć z nalewem, wymieszać i rozlać do butelek. Do każdej butelki półlitrowej dodać kroplę olejku migdałowego. Dobrze zakorkować i odstawić na co najmniej 2 miesiące.
LIKIER JEŻYNOWY.
Składniki:
4 szklanki soku z leśnych jeżyn, 0,40 kg cukru, mała laska wanilii, 5 goździków, kawałek kory cynamonowej, 2 szklanki spirytusu 50-60%, 1,5 szklanki winiaku.
Wykonanie:
Przygotować sok z jeżyn - miksując owoce i przecierając je przez sitko. Dodać cukier i zagotować, włożyć przyprawy i gotować dalej 5 minut na małym ogniu.
Płyn zestawić z ognia i stopniowo wlewać spirytus, stale mieszając. Wlać do gąsiorka, szczelnie zakorkować i pozostawić na okres 2 tygodni - codziennie potrząsając gąsiorkiem.
Zlać nalew i przefiltrować, dodać winiaku o odstawić na 1 miesiąc. Ponownie przefiltrować, rozlać do butelek i odstawić w ciemne i chłodne miejsce na co najmniej 6-8 miesięcy.
Tekst: Andrzej Mikołajewicz - potrawyregionalne.pl
Foto: Leszek Horwath - potrawyregionalne.pl
© JM Media 2008. All rights reserved. |