Strój spiski był bardzo zróżnicowany i niekiedy różny w poszczególnych wsiach.
Strój męski: płócienna koszula, spodnie z samodziałowego sukna, cyfrowane skromną parzenicą z wełnianych sznurków (gna ogół czerwonych i granatowych), kamizelka sukienna z mosiężnymi guzami, sukmana do połowy uda, szeroki pas skórzany, kapelusz z główka ozdobioną tasiemką, paskiem muszelek lub retiaską - mosiężnym łańcuszkiem, kierpce, a od święta buty z cholewami, przypominające krojem wojskowe byty węgierskie.
Spiszacy z Kacwina charakterystyczne kłobuki (charakterystyczne kapelusze pasterskie) z szerokim podwiniętym do góry rondem.
Strój kobiecy: płócienna koszula z rękawami do łokcia lub długimi, spódnica zwana fartuchem, kanafaską lub kartonką, sukienny gorset (lejbika) o przodach wyciętych w charakterystyczne zęby oraz cienka, biała zapaska oraz kierpce, a od święta buty z cholewami szangrinki, których skóra w kostce uformowana była się w harmonijkę.
Na ramiona narzucano rańtuch z cienkiego płótna lub tiulu. Mężatki nakrywały głowy barwnymi czepcami i chustkami.
Źródłem utrzymania Spiszaków była hodowla owiec i bydła oraz rolnictwo.
W obrzędowości zachowało się wiele zwyczajów i zabiegów magicznych związanych z hodowlą i pasterstwem. W sztuce ludowej dominuje rzeźba w drewnie, tkactwo i haft.
W zróżnicowanej muzyce wyraźne są wpływy kultury słowackiej i węgierskiej, a wiele tańców opartych jest na motywach czardasza).
(oprac.: hth) |