Zrobienie prawdziwych prażonek bez specjalnego kociołka byłoby niemożliwe. Właśnie owe kociołki to podstawa sukcesu.
Kroniki podają, że garnki w Porębie zaczęto odlewać w 1799 roku, a kociołki pojawiły się w 1863 roku po wybudowaniu emalierni, która produkowała także różnorodne naczynia kuchenne. Wówczas też w tutejszej karczmie rozpoczęła się, trwająca do dziś, „kariera” prażonek.
Z biegiem lat wytwórnia naczyń ograniczała produkcję, ale kociołki do prażonek odlewa się w Porębie nadal.
O popularności prażonek i rodzinnych festynów w Porębie świadczą archiwalne zdjęcia z początku XX wieku.
Wrześniowe biesiady pod gołym niebem, przy ognisku z kociołkiem, połączone z tańcami, stały się nie tylko tutejszą tradycją, ale także stałym, charakterystycznym elementem obyczajowości.
Prażonki poszły w świat i dzisiaj znane są praktycznie w całej Europie, USA, Kanadzie, Australii, a nawet Japonii, ale to właśnie w Porębie znajduje się największy na świecie kocioł do przygotowywania prażonek, w którym mieści się około 160 kilogramów ziemniaków, 25 kg kiełbasy, 15 kg cebuli, po kilka kilogramów soli i pieprzu do smaku, a potrawa w nim sporządzona wystarcza dla zaspokojenia głodu około 500 osób.
PORĘBSKIE PRAŻONKI (przepis podstawowy)
Składniki:
3 kg ziemniaków, 1,5 kg kiełbasy, 0,5 kg cebuli, 0,5 kg boczku, sól, pieprz.
Wykonanie:
Ziemniaki należy obrać i pokroić w plasterki, podobnie trzeba postąpić z pozostałymi składnikami.
Ułożyć warstwami w garnku, przyprawiając solą i pieprzem.
Prażonki koniecznie muszą piec się w specjalnym garnku ustawionym w ognisku, przez około 40 minut.
Na wierzchu garnka obowiązkowo musi być liść kapusty. Wtedy dopiero można przykryć garnek pokrywą i dokładnie ją dokręcić.
Niekiedy do prażonek dodawane są także marchewka, burak ćwikłowy, pietruszka, seler, koperek.
PRAŻONKI PO ZAGŁĘBIOWSKU
Składniki:
2 kg ziemniaków, 50 dag kiełbasy, 20 dag chudego boczku wędzonego, 40 dag g cebuli, 8 liści kapusty białej lub włoskiej, 1,5 łyżeczki soli, 1 łyżeczka pieprzu.
Wykonanie:
Ziemniaki obrać, pokroić w plasterki. Kiełbasę i cebulę pokroić w plasterki, a boczek w kostkę.
Wszystkie składniki rozdzielić na 3 części.
Dno i boki żeliwnego garnka posmarować kawałkiem boczku i wyłożyć liśćmi kapusty. Na dnie ułożyć jedną część ziemniaków i oprószyć pieprzem.
Na ziemniakach położyć jedną część kiełbasy, cebuli i boczku.
Tę warstwę lekko ugnieść, a na niej ułożyć jeszcze 2 takie same warstwy.
Oprószyć pieprzem i solą.
Na wierzchu położyć liście kapusty.
Wstawić na 50-55 min do piekarnika o temp. 200 stopni C.
Z upieczonych prażonek odrzucić ułożone na wierzchu liście kapusty.
Podawać w garnku, w którym się zapiekały.
Można też piec w prodiżu.
Oprac.: (ls) |